Anatomi
Robotik prostatektomi nasıl yapılır?
Robot kolları, karın duvarındaki birkaç küçük girişten (port) ince aletleri ve kamerayı vücuda yerleştirir. Cerrah konsoldan bu aletleri yönetir; aletler mesanenin altındaki prostata ulaşır.
Robotik radikal prostatektomi: prostat kanserinde, prostatın robot yardımlı laparoskopik yöntemle küçük kesilerden çıkarılması. Büyütülmüş üç boyutlu görüntü, hassas hareket ve daha hızlı iyileşme.
Radikal prostatektomi, prostat kanserinde prostatın ve meni keseciklerinin (seminal veziküller) tümüyle çıkarıldığı ameliyattır. Gerekli görülen hastalarda aynı ameliyatta leğen kemiği bölgesindeki lenf bezleri de çıkarılır (pelvik lenf nodu diseksiyonu).
Robotik cerrahide ameliyatı yine cerrah yapar. Cerrah, hastanın yanındaki konsoldan robot kollarını yönetir; kollar karın bölgesindeki küçük kesilerden içeri yerleştirilen ince aletleri taşır. Büyütülmüş üç boyutlu görüntü ve bilek gibi dönebilen aletler, prostat çevresindeki dar alanda sinirleri ve idrar kontrolünü sağlayan yapıları korumaya yönelik hassas çalışmayı kolaylaştırır.
Ameliyat kararı; kanserin evresi ve derecesi, PSA değeri, MR ve biyopsi bulguları, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek verilir. Aktif izlem ve radyoterapi gibi diğer seçenekler de bu görüşmede ayrıntılı olarak konuşulur.
Robot kolları, karın duvarındaki birkaç küçük girişten (port) ince aletleri ve kamerayı vücuda yerleştirir. Cerrah konsoldan bu aletleri yönetir; aletler mesanenin altındaki prostata ulaşır.
Tanıdan ameliyat sonrası takibe kadar her aşama planlı ve öngörülebilir şekilde ilerler.
PSA, multiparametrik prostat MR, biyopsi sonucu ve gerektiğinde ek görüntüleme ile hastalığın evresi belirlenir. Tedavi seçenekleri birlikte değerlendirilir.
Anestezi değerlendirmesi ve rutin tetkikler yapılır. Kullanılan ilaçlar, özellikle kan sulandırıcılar gözden geçirilir. Pelvik taban egzersizlerine ameliyattan önce başlanması önerilir.
Genel anestezi altında karın bölgesindeki 5-6 küçük kesiden prostat ve meni kesecikleri çıkarılır; mesane ile idrar kanalı yeniden birleştirilir. Uygun hastalarda sinir koruyucu teknik uygulanır.
Kısa yatış sonrası sonda ile taburculuk; sonda yaklaşık 1 hafta sonra çıkarılır. Patoloji sonucu ve düzenli PSA takibi ile tedavi sonucu izlenir.
Açık ameliyata göre iyileşme sürecinde sağlanan avantajlar. Kanser kontrolü açısından asıl belirleyici, hastalığın evresi ve cerrahi deneyimdir.
Büyük bir karın kesisi yerine birkaç küçük kesi kullanılır. Ameliyat sonrası ağrı daha azdır, yara izi küçüktür.
Büyütülmüş görüntü ve hassas diseksiyon sayesinde kan kaybı ve kan nakli ihtiyacı açık ameliyata göre daha düşüktür.
Hastaların çoğu ameliyattan sonraki birkaç gün içinde taburcu olur ve günlük yaşamına daha hızlı döner.
Cerrah, ameliyat alanını büyütülmüş ve üç boyutlu olarak görür. Prostat çevresindeki ince yapılar daha net ayırt edilir.
Uygun hastalarda sertleşmeyi sağlayan sinirlerin korunmasına yönelik hassas cerrahi yapılabilir.
Hastalar genellikle ameliyat günü ya da ertesi gün ayağa kalkar ve yürümeye başlar.
Parsiyel nefrektomi, böbrek tümörlerinde böbreğin tamamı yerine yalnızca tümörün, çevresindeki ince bir sağlam doku payıyla birlikte çıkarıldığı ameliyattır. Böbreğin geri kalanı korunur; bu da uzun dönemde böbrek fonksiyonlarının korunması açısından önemlidir.
Robotik yöntemde, büyütülmüş üç boyutlu görüntü ve bilek gibi dönebilen aletler sayesinde tümör hassas şekilde çıkarılır ve böbrekte açılan alan dikilerek onarılır. Bu sırada böbreğin kan akımı gerekirse kısa bir süre durdurulur; robotun sağladığı hız ve hassasiyet bu sürenin kısa tutulmasına yardımcı olur.
Genellikle küçük (çoğunlukla 7 cm'den küçük) ve uygun konumdaki böbrek tümörlerinde; tek böbreği olan, böbrek fonksiyonu azalmış veya her iki böbreğinde tümör bulunan hastalarda ilk seçenek olarak değerlendirilir. Karar, tümörün boyutu ve yerleşimi ile hastanın genel durumuna göre verilir.
Genel anestezi altında, hasta yan yatırılarak karın duvarındaki 4–5 küçük girişten yapılır. Ameliyat genellikle 2–4 saat sürer; hastanede yatış çoğunlukla 2–3 gündür. Çıkarılan doku patolojik olarak incelenir ve düzenli görüntüleme ile takip yapılır.
Radikal sistektomi, kas tabakasına ilerlemiş mesane kanserinde ve bazı yüksek riskli mesane tümörlerinde mesanenin tümüyle çıkarıldığı ameliyattır. Erkeklerde prostat ve meni kesecikleri de mesaneyle birlikte çıkarılır; aynı ameliyatta leğen kemiği bölgesindeki lenf bezleri de temizlenir.
Mesane çıkarıldıktan sonra idrarın vücuttan atılması için yeni bir yol oluşturulur (üriner diversiyon). Bu, ince bağırsağın bir bölümünden oluşturulan ve karın duvarına açılan bir kanal (ileal konduit) ya da yine bağırsaktan oluşturulan ve idrar kanalına bağlanan yeni bir mesane (ortotopik neobladder) olabilir. Uygun hastalarda bu işlem de robotik olarak, vücut içinde yapılabilir.
Açık ameliyata göre daha az kan kaybı, daha az ağrı ve daha erken mobilizasyon sağlar. Radikal sistektomi büyük bir ameliyattır; hastanede yatış genellikle 7–10 gün sürer ve iyileşme süreci yakından takip edilir. Hangi üriner diversiyon yönteminin uygun olduğu, hastalığın evresi ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Robotik radikal prostatektomi hakkında merak edilenler.
Hayır. Ameliyatı baştan sona cerrah yapar. Robotik sistem, cerrahın el hareketlerini küçük ve hassas alet hareketlerine dönüştüren bir araçtır; kendi başına karar vermez veya hareket etmez.
Kanser kontrolü açısından iki yöntemin sonuçları benzerdir; asıl belirleyici olan hastalığın evresi ve cerrahi deneyimdir. Robotik yöntemin avantajı daha az kanama, daha az ağrı, daha kısa hastane yatışı ve daha hızlı iyileşmedir.
Ameliyattan sonraki ilk dönemde idrar kaçırma sık görülür, ancak hastaların büyük çoğunluğunda zamanla düzelir. Pelvik taban egzersizleri iyileşmeyi hızlandırır. Kalıcı idrar kaçırma nadirdir ve gerekirse tedavi seçenekleri mevcuttur.
Uygun hastalarda sinir koruyucu teknikle sertleşme fonksiyonunun korunması hedeflenir. Fonksiyonun geri dönüşü zaman alabilir ve kişiye göre değişir. Bu süreçte ilaç tedavisi ve diğer destekleyici yöntemler kullanılabilir. Ameliyattan sonra boşalmada meni gelmez.
Çoğu hastada ameliyat tek başına yeterlidir. Patoloji sonucu ve ameliyat sonrası PSA değerlerine göre bazı hastalarda radyoterapi veya hormon tedavisi gibi ek tedaviler gerekebilir.
PSA, MR ve biyopsi sonuçlarınızla birlikte gelin. Hastalığınızın evresine ve size özel durumunuza göre en uygun tedavi seçeneğini birlikte değerlendirelim.